मराठी

जैन हिल्स येथे संपूर्ण भारतासह विदेशातून ११ वर्षाखालील बुद्धिबळ खेळाडूंनी सहभाग घेतला. ५३८ खेळाडूंसह त्यांच्या पालकांची व्यवस्था उत्तमरित्या जैन इरिगेशनच्या माध्यमातून होत आहे. जळगावात होणाऱ्या ३८ राष्ट्रीय बुद्धिबळ अजिंक्यपद स्पर्धेतून क्विन दिव्या देशमूखसह गुकेश डोम्माराजू सारखे खेळाडू घडतील, तसा खेळ खेळाडूंकडून घडेल आणि देशाचे नाव जगभर बुद्धिबळमध्ये उंचावेल असा विश्वास व्यक्त करत खेळाडूंनी चिकाटी ठेऊन मेहनत केली पाहिजे असा प्रेरणादायी संवाद ग्रॅण्डमास्टर अभिजीत कुंटे यांनी सहभागी खेळाडूंशी साधला.

दि.२ ते ८ ऑगस्ट २०२५ दरम्यान स्वीग लीग मध्ये खेळविण्यात येणाऱ्या ११ वर्षाखालील मुलं-मुलींच्या या बुद्धिबळ महासंग्रामाचे उद्घाटन रक्षा खडसे व स्मिता वाघ यांनी बुद्धिबळाच्या पटावर मोहरा चालवून (सेरीमोनियल मूव्ह) केली. सुरवातीला मान्यवरांच्या उपस्थित दीपप्रज्वलन झाले. चिमुकला वल्लभ अमोल कुलकर्णी सोबत रक्षा खडसे यांनी बुद्धिबळ पटावर मोहरांच्या चाली खेळल्यात. यानंतर महाराष्ट्र बुद्धिबळ असोसिएशनच्या वार्षिक अहवालाचे प्रकाशन उपस्थित मान्यवरांच्या हस्ते झाले. उद्घाटन समारंभाला केंद्रीय युवक कल्याण व क्रीडा राज्यमंत्री रक्षा खडसे, खासदार स्मिता वाघ, पंच देवाशीस बरुआ, अतुल जैन, अशोक जैन, सिद्धार्थ मयूर, निरंजन गोडबोले आदी मान्यवर उपस्थित होते.

पुण्यातील वडगाव बुद्रुक येथील एस.के.एन., सिंहगड स्कुल ऑफ बिझनेस मॅनेजमेंट एल.बी.एच. एम. येथे अति जलदगती (ब्लिट्झ )आंतरराष्ट्रीय मानांकन बुद्धिबळ स्पर्धेस अत्यंत उत्साहाने सुरुवात झाली.ही स्पर्धा २ १ मे रोजी दुपारी ही स्पर्धा पार पडली. या स्पर्धेत इंटरनॅशनल मास्टर - निलाश साहा, कशिश जैन, आर्यन वार्ष्णेय तसेच फिडे मास्टर निखिल दीक्षित, सुयोग वाघ यांनी सहभाग नोंदवत स्पर्धेची शान वाढवली. सदर स्पर्धा आर्यन एंटरप्राईजेस तर्फे आयोजित करण्यात आली होती.

आंतरराष्ट्रीय मास्टर (IM) नीलाश साहा यांनी एलबीएचएम रेटिंग ओपन २०२५ विजेतेपद पटकावले. ही स्पर्धा एलबीएचएम बुद्धिबळ महोत्सव २०२५ चा एक भाग होती. IM नीलाश साहाचे हे या स्पर्धेतील सलग दुसरे विजेतेपद आहे. श्री. नागनाथ हळकुडे आणि सौ. वंदना हळकुडे या स्पर्धेचे आयोजन २०१८ पासून करत असून महाराष्ट्रातील अतिशय मनाची व प्रतिष्ठेची समजल्या जाणाऱ्या उच्चांकी बक्षीस रक्कम असलेल्या स्पर्धेत खेळाडूंची सर्वतोपरी काळजी घेण्याचे काम एलबीएचएम टीम करत असते. यंदाही खुल्या, १८०० फिडे मानंकानाखालील, जलद व अतिजलद प्रकारातील स्पर्धा आयोजित करण्यात आल्या होत्या.

महाराष्ट्र राज्य बुद्धिबळ संघटना यांच्या मान्यतेने तसेच सोलापूर डिस्ट्रीक्ट चेस असोसिएशन व द हेरिटेजच्या सहकार्याने सोलापुर चेस अकॅडमीने आयोजित केलेल्या “चॅम्पियन चषक” ९ वर्षाखालील खुला व मुलींच्या राज्यस्तरीय निवड चाचणी बुद्धिबळ स्पर्धेत यजमान सोलापूरसह मुंबई, पुणे, नागपूर, कोल्हापूर, सांगली, लातूर, अमरावती, पालघर, छ. संभाजीनगर आदी राज्यातील विविध जिल्ह्यातुन ३६ आंतरराष्ट्रीय गुणांकन प्राप्त खेळाडूसह एकूण २०२ नामांकित खेळाडूंनी विक्रमी सहभाग नोंदवला.

महाराष्ट्र राज्य बुद्धिबळ संघटना यांच्या मान्यतेने तसेच सोलापूर डिस्ट्रीक्ट चेस असोसिएशन व द हेरिटेजच्या सहकार्याने सोलापुर चेस अकॅडमीने आयोजित केलेल्या “चॅम्पियन चषक” ९ वर्षाखालील खुला व मुलींच्या राज्यस्तरीय निवड चाचणी बुद्धिबळ स्पर्धेत अग्रमानांकित आंतरराष्ट्रीय गुणांकन प्राप्त खेळाडू मुंबईचा नोवा आय्यर, रायगडचा धीमन हेमांग, पुण्याचे हेयान रेड्डी, अनिश जवळकर, ठाण्याचा कथित शेलार, नागपूरचा रिधान अग्रवाल तसेच मुलींच्या गटात मुंबईची गिरीश पै, सन्मरी पॉल, पुण्याचे अदिना मोहंती, अन्वी हिंगे सोलापूरची पृथा ठोंबरे, नंदुरबारची भूमी ढगढाके या आंतरराष्ट्रीय गुणांकन प्राप्त खेळाडूंनी आकर्षक खेळत विजयी सलामी दिली. या स्पर्धेत यजमान सोलापूरसह मुंबई, पुणे, नागपूर, कोल्हापूर, सांगली, लातूर, अमरावती, पालघर, छ. संभाजीनगर आदी राज्यातील विविध जिल्ह्यातुन ३६ आंतरराष्ट्रीय गुणांकन प्राप्त खेळाडूसह एकूण २०२ नामांकित खेळाडूंनी विक्रमी सहभाग नोंदवला.

महाराष्ट्र राज्य बुद्धिबळ संघटना यांच्या मान्यतेने तसेच सोलापूर डिस्ट्रीक्ट चेस असोसिएशन व द हेरिटेजच्या सहकार्याने सोलापुर चेस अकॅडमीने आयोजित केलेल्या “चॅम्पियन चषक” ९ वर्षाखालील खुला व मुलींच्या राज्यस्तरीय निवड चाचणी बुद्धिबळ स्पर्धेत अग्रमानांकित आंतरराष्ट्रीय गुणांकन प्राप्त खेळाडू मुंबईचा नोवा आय्यर, रायगडचा धीमन हेमांग, पुण्याचे हेयान रेड्डी, अनिश जवळकर, ठाण्याचा कथित शेलार, नागपूरचा रिधान अग्रवाल तसेच मुलींच्या गटात मुंबईची गिरीश पै, सन्मरी पॉल, पुण्याचे अदिना मोहंती, अन्वी हिंगे सोलापूरची पृथा ठोंबरे, नंदुरबारची भूमी ढगढाके या आंतरराष्ट्रीय गुणांकन प्राप्त खेळाडूंनी आकर्षक खेळत विजयी सलामी दिली. या स्पर्धेत यजमान सोलापूरसह मुंबई, पुणे, नागपूर, कोल्हापूर, सांगली, लातूर, अमरावती, पालघर, छ. संभाजीनगर आदी राज्यातील विविध जिल्ह्यातुन ३६ आंतरराष्ट्रीय गुणांकन प्राप्त खेळाडूसह एकूण २०२ नामांकित खेळाडूंनी विक्रमी सहभाग नोंदवला.

जी एच रायसोनी मेमोरियल नांदेड जिल्हा निवड चाचणी बुद्धिबळ स्पर्धेचे आयोजन नांदेड जिल्हा चेस अँड रॅपिडचेस असोसिएशन, नांदेड, जी एच रायसोनी स्पोर्ट्स अँड कल्चरल फाउंडेशन, कल्पना प्रकाश वेल्फेअर फाउंडेशन, नागपूर व सक्षम चेस अकॅडमी, नांदेड यांच्या संयुक्त विद्यमाने महाराष्ट्र चेस असोसिएशनच्या सहकार्याने गणराज बंकेट अँड कॉन्फरन्स हॉल नांदेड येथे संपन्न झाली. जी एच रायसोनी मेमोरियल नांदेड जिल्हा निवड चाचणी बुद्धिबळ स्पर्धेचे आयोजन नांदेड जिल्हा चेस अँड रॅपिडचेस असोसिएशन, नांदेड, जी एच रायसोनी स्पोर्ट्स अँड कल्चरल फाउंडेशन, कल्पना प्रकाश वेल्फेअर फाउंडेशन, नागपूर व सक्षम चेस अकॅडमी, नांदेड यांच्या संयुक्त विद्यमाने महाराष्ट्र चेस असोसिएशनच्या सहकार्याने गणराज बंकेट अँड कॉन्फरन्स हॉल नांदेड येथे संपन्न झाली.

रत्नागिरी – जी. एच. रायसोनी स्मृती रत्नागिरी जिल्हा निवड बुद्धिबळ स्पर्धा २०२५-२६ रा.भा. शिर्के प्रशालेच्या रंजन मंदिर सभागृहात दि. १७ व १८ रोजी रत्नागिरी जिल्हा बुद्धिबळ संघटनेतर्फे आयोजित केल्या होत्या. सदर स्पर्धांना रायसोनी फौंडेशन तर्फे विशेष सहकार्य लाभले होते. विविध वयोगटांतील खेळाडूंचा उत्स्फूर्त सहभाग, प्रगल्भ खेळी आणि उत्कृष्ट आयोजनामुळे यशस्वीरीत्या पार पडली. या स्पर्धेत विविध गटांमध्ये चमकदार कामगिरी करणाऱ्या विजेत्यांना रोख पारितोषिके आणि आकर्षक चषक देऊन गौरविण्यात आले. ९ वर्षाखालील गटातून दोन मुले व १५ वर्षे वयोगट आणि खुल्या व महिलांच्या गटातून प्रत्येकी ४ खेळाडूंची निवड महाराष्ट्र राज्य निवड स्पर्धेसाठी करण्यात आली. निवड झालेले खेळाडू राज्यस्तरीय स्पर्धेत रत्नागिरी जिल्ह्याचे प्रतिनिधित्व करतील.

नूतन बुध्दिबळ मंडळ, सांगली आयोजित ५६ व्या कै. भाऊसाहेब पडसलगीकर स्मृती सांगली बुध्दिबळ महोत्सवातील कै. सौ. मीनाताई शिरगांवकर स्मृती खुल्या महिला बुध्दिबळ स्पर्धेत गोव्याच्या अस्मिता रे ने नावलौकिकाला साजेसा खेळ करत स्पर्धेत अपराजित राहून विजेतेपद पटकावले. या स्पर्धेचे दिपप्रज्वलन , श्रीफळ वाढवून व पटावरील चाल खेळून एमएसईबी होल्डींग कंपनीच्या संचालिका सौ. नीता केळकर व भाजपा माजी नगरसेविका मा. उर्मिला बेलवलकर लिमये यांच्याहस्ते करण्यात आले. यावेळी मा.सौ.नीताताई केळकर यांचा स्मिता केळकर तर सौ. उर्मिला बेलवलकर यांचा सीमा कठमाळे यांच्या हस्ते सत्कार करण्यात आला. या स्पर्धेला महाराष्ट्र, गोवा, कर्नाटक राज्यातील सांगली, कोल्हापूर, सातारा, सोलापूर, पुणे, पणजी, बेळगांव आदि शहरातील १५१ महिला बुध्दिबळपटू सहभागी झाल्या होत्या.

कै. भाऊसाहेब यांनी स्थापन केलेल्या नूतन बुध्दिबळ मंडळातर्फे गेली ५६ वर्षे भरत असलेल्या स्पर्धा या वर्षीही सांगली आणि बुध्दिबळ हे जुने समीकरण घेऊन येत आहेत. मंडळाचे नवनियुक्त अध्यक्ष मा.सोहन शिरगांवकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली ८, १०, १२, १४, १६ या वयोगटातील स्पर्धा तसेच रॅपिड व टिम चॅम्पियनशिप, महिलांसाठी कै. सौ. मीनाताई शिरगांवकर खुली रॅपिड व खुल्या गटासाठी आदरणीय कै. बाबूकाका शिरगांवकर स्मृती फिडे रेटिंग स्पर्धा अशा ११ विविध स्पर्धा त्याचप्रमाणे बुध्दिबळ प्रशिक्षण असा हा महोत्सव सांगली शिक्षण संस्थेच्या डॉ. बापट बाल शिक्षणमंदिरात दि. २७ एप्रिल ते ८ जून अखेर चालणार आहे.

कै. भाऊसाहेब यांनी स्थापन केलेल्या नूतन बुध्दिबळ मंडळातर्फे गेली ५६ वर्षे भरत असलेल्या स्पर्धा या वर्षीही सांगली आणि बुध्दिबळ हे जुने समीकरण घेऊन येत आहेत. मंडळाचे नवनियुक्त अध्यक्ष मा.सोहन शिरगांवकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली ८, १०, १२, १४, १६ या वयोगटातील स्पर्धा तसेच रॅपिड व टिम चॅम्पियनशिप, महिलांसाठी कै. सौ. मीनाताई शिरगांवकर खुली रॅपिड व खुल्या गटासाठी आदरणीय कै. बाबूकाका शिरगांवकर स्मृती फिडे रेटिंग स्पर्धा अशा ११ विविध स्पर्धा त्याचप्रमाणे बुध्दिबळ प्रशिक्षण असा हा महोत्सव सांगली शिक्षण संस्थेच्या डॉ. बापट बाल शिक्षणमंदिरात दि. २७ एप्रिल ते ८ जून अखेर चालणार आहे.

GM कोनेरु हम्पीने अंतिम फेरीत IM नुर्ग्यूल सलिमोवा (BUL)ला पराभूत करून फिडे महिला ग्रँड प्रिक्स जिंकली. तिच्या प्रतिस्पर्धी GM झू जायनर (CHN) ने IM पोलिना शुवालोव्हा विरुद्ध आपला सामना जिंकला. हम्पी आणि जायनर ह्या दोघींनी ७/९ गुण मिळवले, पण हम्पीने चांगल्या टाय-ब्रेक स्कोअरमुळे स्पर्धा जिंकली, आणि जिनरने दुसरे स्थान पटकावले. IM दिव्या देशमुखने IM अलीना काशलिंस्काया (POL)सोबत बरोबरी केली आणि ५.५/ ९ गुणांसह तिसरे स्थान मिळवले. हम्पीने ग्रँड प्रिक्स ११७.५ गुणांची वाढ केली आणि ती २७९.१७ गुणांसह दुसऱ्या स्थानावर पोहोचली. जायनर तिच्या मागे 235 गुणांसह आहे. हम्पीला आशा आहे की, जायनर पुढच्या महत्त्वाच्या GP इव्हेंटमध्ये तिला मागे टाकणार नाही, ज्यामुळे हम्पीला ग्रँड प्रिक्स स्पर्धांमधून पुढील महिला कँडिडेट्समध्ये स्थान मिळू शकेल. एकूण बक्षीस निधी €८०००० होता. टॉप तीन बक्षिसे अशी होती: €१८०००, €१३००० आणि €१०५००, तसेच प्रत्येकाला एक ट्रॉफी आणि मेडल देण्यात आले. पुढील चरण ग्रॉस्लोबमिंग, ऑस्ट्रिया येथे ५ मे ते १६ मे २०२५ दरम्यान होईल.

FIDE पुणे ग्रँड प्रिक्स २०२५ च्या आठव्या फेरीत GM कोनेरु हम्पीने हरलेली बाजी वाचवत IM अलिना काश्लिन्स्काया (पोलंड) विरुद्ध बरोबरी साधली. ही बरोबरी हम्पीसाठी महत्त्वाची ठरली, कारण दुसऱ्या बाजूला GM जिनेर झू (चीन) हिने IM दिव्या देशमुखवर मात केली. त्यामुळे आता हम्पी आणि जिनेर दोघीही ८ पैकी ६ गुणांसह संयुक्त आघाडीवर आहेत. अंतिम फेरीनंतर दोघींचे गुण समान राहिले, तर हम्पीला अधिक चांगल्या टायब्रेक स्कोअरमुळे विजेतेपद मिळेल. GM आर. वैशाली हिने IM नुर्ग्युल सलीमोव्हा (बुल्गेरिया) विरुद्ध रोचक हत्तीचा बळी दिला होता, पण नंतर तिची विजयाची संधी हुकली. हम्पी आणि जायनर दोघीही जर हरल्या, आणि दिव्याने अलिनावर विजय मिळवला, तर दिव्या देशमुख पोडियमवर स्थान मिळवू शकते.

GM कोनेरु हम्पीने GM झू जायनर (चीन) हिला पराभूत करत FIDE पुणे ग्रँड प्रिक्स 2025 मध्ये एकहाती आघाडी घेतली आहे. झू जायनर हिचा हा हम्पोसोबतचा क्लासिकल फॉरमॅटमधील पहिलाच पराभव असून, वजिराच्या चुकीच्या चालीमुळे तिला हार पत्करावी लागली. हम्पीने ७ पैकी ५.५ गुण मिळवत स्पर्धेत अव्वल स्थान मिळवलं असून, ती इतर सर्व प्रतिस्पर्ध्यांपेक्षा अर्धा गुणाने पुढे आहे. IM दिव्या देशमुखने IM बटखुयाग मुंगुंटुल (मंगोलिया) हिला राजाच्या बाजूकडून जोरदार हल्ला करत चकित केलं. या विजयासह दिव्या दुसऱ्या स्थानावर पोहोचली असून तिचे ५ पैकी ७ गुण आहेत. GM आर. वैशाली आणि GM हरिका द्रोणावल्ली यांनी त्यांच्या त्यांच्या अनुक्रमे IM अलिना काश्लिन्स्काया (पोलंड) आणि IM पोलीना शुवालोव्हा यांच्याशी बरोबरी साधली. आज दुपारी ३ वाजता आठव्या फेरीला सुरुवात होणार आहे.

GM झू जायनर (चीन) हिने GM आर. वैशालीला पराभूत करत FIDE पुणे ग्रांप्री २०२५ मध्ये ६ पैकी ५ गुणांसह आपली एकहाती आघाडी कायम ठेवली असून निर्णायक स्थितीत वैशालीने तिचा घोडा चुकीच्या पद्धतीने हलवला आणि चुकीचा एक्स्चेंज करून स्वतःलाच बिकट एंडगेममध्ये अडकवले. IM बटखुयाग मंगुंतूल (मंगोलिया) हिच्यावर GM कोनेरू हम्पीने सहज विजय नोंदवला. हम्पीने आपले गुण ४.५/६ पर्यंत नेत स्पर्धेतील आपले स्थान कायम टिकवले. IM दिव्या देशमुख हिने GM हरिका द्रोणावल्लीबरोबर बरोबरी साधली आणि तिचा गुणसंख्या ४/६ झाली. आज हम्पी आणि झू जायनर यांच्यातील लढत अत्यंत निर्णायक ठरणार आहे. या सामन्याचा परिणाम स्पर्धेच्या अंतिम निकालावर निश्चितच होऊ शकतो. सातव्या फेरीला आज दुपारी 3 वाजता सुरुवात होणार आहे. फोटो : अनमोल भार्गव

आयएम नुर्ग्युल सलीमोव्हा (बुल्गारिया) हिने जीएम जिनेर झू (चीन) विरुद्धच्या डावात आपल्या वजिराचा बळी देत फक्त हत्ती आणि घोड्यासाठी ती चाल खेळली. या खेळात तिला विजय मिळवण्याच्या अनेक संधी मिळाल्या, पण ती त्या संधींचा पुरेपूर फायदा घेऊ शकली नाही आणि फिडे पुणे ग्रँड प्रिक्सच्या पाचव्या फेरीतील हा सामना बरोबरीत सुटला आणि झू जायनर हिने आपली आघाडी कायम ठेवली. जीएम आर वैशाली हिने आयएम बाथकुईग मुङ्गुंतुुल (मंगोलिया) विरुद्ध आपला स्पर्धेतील पहिला विजय नोंदवला. भारताच्या दोन सर्वोच्च महिला बुद्धिबळपटू, जीएम कोनेरू हम्पी आणि जीएम हरिका द्रोणावल्ली यांनी केवळ १९ चालींत सामना बरोबरीत सोडला. आयएम दिव्या देशमुख हिने अत्यंत चुरशीच्या लढाईत आयएम पोलिना शुवालोव्हा विरुद्ध सामना बरोबरीत सोडवला. आज स्पर्धेचा विश्रांतीचा दिवस आहे. सहावी फेरी उद्या, रविवार २० एप्रिल रोजी दुपारी ३ वाजता (भारतीय प्रमाणवेळेनुसार) सुरू होईल.

IM दिव्या देशमुख हिने FIDE पुणे ग्रँड प्रिक्सच्या चौथ्या फेरीत IM मेलिया सॅलोमी (जॉर्जिया) हिच्यावर मात करत विजयी पुनरागमन केले. ही लढत मेजर पीस एंडगेममध्ये गेली, जिथे दिव्याला तिच्या प्रतिस्पर्धीच्या चुकांची वाट पाहावी लागली. GM कोनेरू हम्पी हिने सलग दुसऱ्या फेरीत विजय मिळवत IM पोलिना शुवालोवा हिचा पराभव केला. हम्पी आणि दिव्या दोघींचेही आता ४ पैकी ३ गुण झाले आहेत. त्या दोघी GM झू जायनर (चीन) हिच्या मागे अर्ध्या गुणाने आहेत. झू जायनरने IM अलीना काशलिंस्काया (पोलेण्ड) हिला पराभूत करत आघाडी कायम ठेवली आहे. GM हरिका द्रोणावल्ली आणि GM आर वैशाली यांच्यातील सामन्यात बरोबरी झाली. IM नुर्ग्युल सलीमोव्हा (बुल्गेरिया) हिने या स्पर्धेतील आपला पहिला विजय IM बाथखुयाग मंगुंतुल (मंगोलिया) हिच्यावर नोंदवला. पाचवी फेरी आज दुपारी ३ वाजता (IST) सुरू होणार आहे. फोटो : अनमोल भार्गव

गेल्या दोन फेऱ्यांमध्ये दणक्यात खेळत असलेल्या IM दिव्या देशमुखला GM कोनेरू हम्पीने पराभवाची चव चाखवत तिचा विजयरथ रोखला. सामन्यानंतर दिलेल्या मुलाखतीत हम्पी म्हणाली की, "मी एक नवीन ओपनिंग प्रकार खेळला, पटावर एक वेगळी स्थिती निर्माण केली आणि त्यामधून मी तिला खेळत खेळत हरवले." दरम्यान, GM हरिका द्रोणावल्लीने सनसनाटी पुनरागमन करत IM नुर्ग्युल सालिमोव्हा (बग्लेरिया) हिच्यावर मात करत स्पर्धेतील आपला पहिला विजय नोंदवला. IM बटखुयाग मुंगुंटूल (मंगोलिया) हिने IM अलीना काशलिन्स्काया (पोलंड) हिच्या क्वीन साईडवर जोरदार आक्रमण करत विजय मिळवला. GM आर. वैशाली हिने IM पोलिना शुवालोव्हा हिच्याशी बरोबरी साधली. GM झू जायनर (चीन) हिने IM मेलिया सालोमे (जॉर्जिया) हिच्याशी बरोबरी खेळत 2.5/3 गुणांसह एकमेव आघाडी मिळवली आहे. हम्पी, दिव्या, पोलिना आणि बटखुयाग यांच्याकडे सध्या प्रत्येकी २/३ गुण आहेत. हरिका १.५/३ गुणांवर पोहोचली आहे. स्पर्धेची चौथी फेरी आज दुपारी 3 वाजता (IST) सुरू होणार आहे. फोटो : अनमोल भार्गव / फिडे

फिडे महिला ग्रँड प्रिक्स - पाचव्या चरणाच्या दुसऱ्या फेरीत वैशाली एक उत्कृष्ट खेळाडू असूनसुद्धा, आपला उंट एका चुकीच्या चालीने फार लवकर गमावला आणि दिव्याने सलग दुसऱ्या विजयाची नोंद केली. दुसरीकडे, झू जिनरने आपल्या उत्कृष्ट रुक एंडगेमच्या जोरावर एक महत्त्वाचा विजय मिळवला. या साऱ्या घडामोडींनंतर आता दुसऱ्या फेरी अखेर दिव्या आणि झू जायनर संयुक्त आघाडीवर आहेत तर पोलिना शुवालोवा हिने आजचा तिचा डाव बरोबरीत सोडवत गुणतालिकेत दुसरे स्थान मिळवले आहे. ग्रँडमास्टर कोनेरू हम्पी आणि ग्रँडमास्टर हरिका द्रोणावल्ली यांनी अनुक्रमे जॉर्जियाच्या आयएम मेलिया सॅलोमे आणि पोलंडच्या आयएम अलीना काशलिंस्काया यांच्याशी बरोबरी साधली. तिसरी फेरी आज दुपारी ३ वाजता (भारतीय प्रमाणवेळेनुसार) सुरू होणार आहे. फोटो : फिडे / विवेक सोहनी

महाराष्ट्राची सांस्कृतिक राजधानी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या पुण्यात चालू असलेल्या फिडे महिला ग्रँड-प्री स्पर्धेच्या पहिल्या फेरीत मराठमोळ्या दिव्या देशमुखने विजयी सुरुवात करत चाहत्यांची वाहवा मिळवली. पहिल्या फेरीतील पाच पैकी चार सामने निकाली लागणे ही वैशिष्ठ्यपूर्ण बाब होती. ही स्पर्धा पुण्यातील अमानोरा फर्न येथे होत असून स्पर्धेत अजून ८ फेऱ्या बाकी आहेत.

बुद्धिबळ खेळाची तोंड ओळख झाली आणि पहिली स्पर्धा खेळली की खेळाडू व पालकांच्या मनात घर करून बसतो तो प्रश्न म्हणजे "फिडे रेटिंग म्हणजे नेमकं काय?" ते कसं मिळवायचं ? आणि ते मिळाल्यावर त्याचे फायदे तोटे काय ? अश्या एक ना अनेक प्रश्नांची उत्तरे आपण या लेखाच्या माध्यमातून जाणून घ्यायचा प्रयत्न करूया. फिडे रेटिंग ही संकल्पना जाणून घेण्यापूर्वी मुळात फिडे म्हणजे काय आणि रेटिंग सिस्टीमचा इतिहासाची थोडक्यात माहिती करून घेणं गरजेचं आहे. "फिडे" (FIDE - Fédération Internationale des Échecs) ही संस्था म्हणजे आंतरराष्ट्रीय बुद्धिबळ महासंघ आहे. ही संस्था संपूर्ण जगभरातील बुद्धिबळ खेळाचे नियमन करते आणि खेळाडूंची पात्रता, स्पर्धा, तसेच त्यांची रेटिंग प्रणाली ठरवते.

तिसरा महाराष्ट्र बुद्धिबळ महोत्सव २०२५ हा भारतीय बुद्धिबळ दिनदर्शिकेतील एक भव्य सोहळा ठरणार आहे, जिथे सर्व स्तरातील खेळाडू अत्यंत चुरशीच्या वातावरणात सहभागी होण्यासाठी एकत्र येतील. महाराष्ट्र बुद्धिबळ संघटना (MCA) आणि अखिल भारतीय बुद्धिबळ महासंघ (AICF) यांच्या संयुक्त विद्यमाने आयोजित हा प्रतिष्ठित महोत्सव अमनोरा मॉल, पुणे येथे भरणार आहे, जे अशा मोठ्या स्पर्धांसाठी अद्ययावत सोयींनी युक्त असे स्थळ आहे.

१८ वा विश्वविजेता डी. गुकेश मार्च २०२५ च्या FIDE रेटिंग यादीत जागतिक क्रमवारीत तिसऱ्या स्थानावर पोहोचला आहे. ही त्याची कारकिर्दीतील सर्वोच्च रँकिंग आहे. आर. प्रज्ञानंदाने ८७ व्या टाटा स्टील मास्टर्स २०२५ मधील आपल्या शानदार कामगिरीमुळे तो १४ वरून सहाव्या स्थानी झेप घेतली. अरविंद चिदंबरम आणि लिओन ल्यूक मेंडोन्का यांनी बुंडेस्लिगा आणि वाएक आन झी येथे प्रत्येकी १.५ एलो रेटिंग गुण मिळवले. पेंटाला हरिकृष्ण यांनी विम्बल्डन ऑफ चेस या स्पर्धेमध्ये ८.६ एलो रेटिंग गुण मिळवून २७००+ क्लबमध्ये मुसंडी मारली. सध्या ७ भारतीय टॉप ३० मध्ये आहेत जो आजवरचा उच्चांकी आकडा आहे. कोनेरू हम्पीने FIDE मोनाको ग्रैंड प्रिक्स येथे आपले रेटिंग ४.६ गुणांनी वाढवले. वैशाली आर हिने टाटा स्टील चॅलेंजर्समध्ये ८.१ गुण मिळवून भारतिय क्रमवारीत आपले दुसरे स्थान परत मिळवले. फोटो: लेनार्ट ओट्स/टाटा स्टील बुद्धिबळ स्पर्धा

जी. एच. रायसोनी मेमोरियल छत्रपती संभाजी नगर आंतरराष्ट्रीय फिडे रेटिंग बुद्धिबळ स्पर्धा जी. एच. रायसोनी स्पोर्ट्स अँड कल्चरल फाउंडेशन आणि कल्पना प्रकाश वेल्फेअर फाउंडेशन यांच्या संयुक्त विद्यमाने, औरंगाबाद जिल्हा बुद्धिबळ संघटनेच्या सहकार्याने आयोजित करण्यात आली होती. ही स्पर्धा महाराष्ट्र बुद्धिबळ संघटना, अखिल भारतीय बुद्धिबळ महासंघ (AICF) आणि फिडे यांनी मान्यता दिलेली असून या स्पर्धेतील बक्षीस रक्कम रायसोनी फाउंडेशनतर्फे प्रायोजित करण्यात आली होती. आंतरराष्ट्रीय मास्टर रवी तेजा व कुशाग्र मोहन यांच्यासह वेदांत पानेसर, आकाश दळवी, सुयोग वाघ, गौरांग बागवे, प्रीयान्षु पाटील हे फिडे मास्टर, वैभव राऊत, वेदांत पिंपळखरे हे कॅन्डीडेट मास्टर आणि वूमन फिडे मास्टर ऋतुजा बक्षी, वूमन कॅन्डीडेट मास्टर तनिशा बोरामणीकर व संस्कृती वानखेडे असे नावाजलेले खेळाडू स्पर्धेत आपल्या कौशल्याचा कस लावून विजेतेपदा साठी चढाओढ करताना आपल्याला दिसले. या स्पर्धेत एकूण ३२४ खेळाडूंनी सहभाग नोंदवला. फोटो - विवेक सोहनी

नूतन बुध्दिबळ मंडळ, सांगली व सूरज स्पोर्टस अकॅडेमी, कुपवाड यांच्या संयुक्त विद्यमाने आयोजित आणि कच्छी जैन भवन, राममंदिर , सांगली याठिकाणी झालेल्या सूरज रॅपिड् १६ वर्षाखालील बुध्दिबळ स्पर्धेत विक्रमी ५४५ खेळाडूचा सहभाग नोंदवला गेला. सांगलीच्या ईश्वरी जगदाळे व जांभळीचा अभय भोसले यांच्यातील डावात दोघांनी कोणताही धोका न पत्करता डाव बरोबरीत सोडविला बुकोल्झ गुणाच्या आधारे अभयने ७.५ गुणासह रू. १५०५०/- च्या रोख पारितोषिकासह सूरज चषक पटकाविला तर ईश्वरीने ७.५ गुणासह रू. १२५००/- च्या रोख पारितोषिकासह उपविजेतेपद पटकाविले. फोटो सौजन्य : नूतन बुद्धिबळ मंडळ